zaterdag 27 augustus 2016

Zomervakantie 2016

De zomervakantie begon op donderdagmiddag 14 juli,
met een uitnodiging bij kinderen van school. 
Een gezin van 5 kinderen en wij op de fiets achter hen aan. 
Wat konden zij hard fietsen en wat had mijn zoon moeite om
het bij te houden. 
Ik werd verwelkomd met deze heerlijke salade.

"Aletta" aan de Ankersmid/Nageljongen in Sappemeer
In de wijk Boswijk. De wijk is vernoemd naar een scheepsbouwer.
Op 15 juli waren we in Sappemeer.

Op 21 juli gezellig geluncht en gedineerd bij een lieverd
en in haar tuin zagen we in de wolken een schaapje/lammetje.

Op 23 juli hadden we een puzzel af, waar we een paar dagen
mee bezig zijn geweest. Nouja, ik vooral. De Titanic. 
Mijn zoon heeft een enorme interesse in dit schip en ik had
de puzzel eigenlijk geleend voor hem.

Op 25 juli hadden we bijna de bioskoop voor onszelf 
toen we naar Finding Dory gingen. Wat een leuke film. 

Op 28 juli gingen we naar Dinoland in Zwolle,
wat een leuk park voor kinderen onder de 10.

Op 31 juli zijn we naar Ice Age 4 gegaan. 
Ik verbaas me er over dat ook deel 4 weer ontzettend
leuk gemaakt is. Normaal zijn vervolg films minder leuk. 

12 Augustus naar het openluchtmuseum Ellert en Brammert.
Na dagen van regen, was het die dag maar een klein
beetje nat. En dat was heel fijn zo'n hele dag buiten. 

De Hondskop

We zijn, dankzij gratis treinkaartjes, twee keer naar het
Spoorwegmuseum geweest in Utrecht.
En beide keren kwamen we tijd te kort :-). 


14 augustus de tentoonstelling van Theodorus Beckering
in het Groninger Museum wezen bekijken. Eigenlijk kwam 
ik alleen daarvoor, maar mijn moeder en zoon wilden het 
hele museum bezoeken. Ook daar zag ik wel weer 
een aantal mooie schilderijen enzo.

17 augustus kreeg ik van de buurvrouw een plantenbak
vol met aardbeienplantjes voor aan het balkon. We moeten
wel wachten tot het voorjaar, eer we de eerste aardbeien zullen
mogen proeven, maar ik vind dit al zo gaaf :-). 

20 augustus naar het Legiomuseum. Een klein museum en verder
een fantastisch lego-speelparadijs voor kinderen.
Velen uren spelen, kreeg ik mijn zoon met enige moeite weg 
uit het museum, toen ze gingen sluiten. Heerlijk!!!

Het één na laatste weekend zijn we wezen logeren bij mijn
tante in Voorburg. En hebben we Madurodam bezocht.
Waar ik mazzel had, dat iemand me een vrijkaartje voor 
7,50 verkocht en ik zo voor één van ons geen 16,50 entree 
hoefde te betalen :D 

Op de terug weg naar huis, zijn we naar Naturalis geweest
en hebben we samen een late lunch genoten op een ander
station, met een goede vriend. 

En tot slot, hebben we dit laatste weekend van de vakantie,
de vakantie afgesloten met de ontzettende leuke film
'Huisdierengeheimen'. En weer hadden we bijna
de hele bioskoop voor ons zelf. 

Verder heb ik weer wat boeken gelezen en hebben we samen
heel veel filmpjes geleend bij de bieb. En vond mijn zoon
het leuk, dat we pastte op de katten van de buren. 

Maar ook een dagje Ikea was leuk en een uitje
naar de Jumbo in de Euroborg, omdat je daar zelf kan 
scannen met een handscanner. Dat vond mijn zoon al een
dagje uit. Gezellig erheen gefietst via een route die we nog
niet kenden, wat het dan voor hem weer spannend maakt.
En natuurlijk een paar keer wezen zwemmen, wat we dan weer
gratis kunnen vanwege de Stadjerspas. 

Ondanks, dat mijn vakantiegeld al op was, voordat de vakantie
begon. Mede aan de eigen bijdrage (ambulance zorgde er voor dat
mijn eigen bijdrage meteen op was). Is het me toch weer gelukt,
om mijn zoon een leuke vakantie te geven. En gelukkig vindt hij
dat ook. :-)  

donderdag 18 augustus 2016

Turf

12 Augustus j.l waren wij in het openluchtmuseum Ellert & Brammert. Ik had een beetje verwacht, dat het vooral over de legende van de reuzen zou gaan, maar het ging vooral over hoe de Drenten vroeger hebben gewoond en het veen, de turfstekers en hoe zij woonden. In het museum waar ik werk, behandelen we ook een stukje van de turfgeschiedenis, mede daarom vond ik dit bezoek extra interessant.

Turf wordt ook wel het bruine goud genoemd. Ze werden niet alleen gebruikt om te stoken, maar ook als isolatiemateriaal. * zoals hier op de foto*

Turf als brandstof is al heel oud. De Romein Plinius de oudere beschreef dit in Naturalis Historia, dat de Chauken van modder ballen draaiden en die als brandstof gebruikten. Ik leerde turf pas als brandstof kennen, toen ik in 2004 voor het eerst in Groningen kwam en ik het Noordelijk Scheepvaartmuseum bezocht. Toen ik daar eenmaal werkte en opgeleidt werd tot gids door een oude maestro (mijn mening), vertelde hij mij, dat er bij hem thuis in zijn jeugd ook met turf gestookt werd. Hij hielp als kind met de turf naar binnen te brengen. Mijn collega is 80+ en mijn moeder, die bijna 70 is, heeft mij altijd verteld over de kolenkachel in haar jeugd. In het Ellert en Brammert openluchtmuseum ontdekte ik dat het niet de kolen waren, die ik in gedachten had.
Ik had van deze briketten verwacht of losse kleine kooltjes

Maar het bleken eierkooltjes, zoals op de foto te zijn.
Afijn.... ik dwaal af ;-)

Turf ontstaat in het Veen. En Veen ontstaat op plaatsen waar veenmos zich ophoopt in de bodem. Veenmos kan enorme hoeveelheden water in zich opnemen. In volgezogen toestand bestaat de plant voor meer dan 90% uit water. 
Doordat veenmos sneller aangroeit, dan dat het verteert, hoopt het zich op. Voor een goede vertering is zuurstof nodig. In een vochtige omgeving belet het water de toevoer van lucht. De laag onverteerde plantenresten, die zich zo in de loop van honderden jaren ophoopt, kan meters dik worden. Zolang het nog in de grond zit, noem je het Veen. Eenmaal eruit gestoken en gedroogd, dan spreek je van turf. 

Perstuf en turf Hoogveen

Persturf is meer een rechthoek dan de handgestoken versie. Deze turf wordt verkregen door losse, vaak natte turf machinaal te persen. Daarna in rechthoeken te kappen en te drogen. Hoe dat in zijn werk ging, is te zien in het filmpje van de Drents Archieven * klik hier *

Turf Hoogveen is afkomstig uit Hoogveen (niet persé de plaats) en was in het algemeen van betere kwaliteit dan turf uit laagveen. Hoogveen vormt zich op de hogere gronden waar een ondoorlatende laag in de bodem zit. Hierdoor kan regenwater niet goed wegzakken. 
Turf laagveen

Turf Laagveen, is afkomstig uit Laagveen, daar waar de bodem vochtig is door grondwater. 
Bruine turf

Hoogveen levert bruine turf en laagveen levert zwarte turf (zie ook de foto van laagveenturf, de kleur is anders). Hoogveenturf had een hoge verbrandingswaarde en er kwamen weinig asdeeltjes vrij bij de verbranding en gaf weinig stank. Laagveenturf was niet alleen minder geschikt als brandstof, maar door de zwavelrijkte gaf het veel stank. 

De turfwinning liep in Holland na 1800 sterk terug en was er 50 jaar later vrijwel geheel verdwenen, omdat de beschikbare veengronden grotendeels 'verdolven' waren en door de opmars van steenkool en aardolie als brandstof. De grootschalige vervening vond toen vooral in de laag- en hoogveengebieden van andere delen van Nederland plaats. In tijden van brandstofschaarste, zoals tijdens WO I en II kende de turfwinning hier en daar een korstondige opleving. In 1992 stopte de grote vervening en de laatste plaats waar dat nog plaats had gevonden was in Bargerveen (nabij Schoonebeek) in Drenthe. Men dolf daar tuinturf. Ook werd er nog turf geproduceerd voor het maken van het pigment Drents zwart. Norit in Klazinaveen produceerde er actieve kool mee. Turf wordt voor deze doeleinden nog gebruikt, maar wordt nu geïmporteerd uit Ierland en Polen. 

Na de turfwinning werd de blootgelegde zandgrond vermengd met bonkaarde, dit was de voor turfmaken ongeschikte bovenste veenlaag. Zo ontstond dalgrond die niet geschikt was voor landbouw. Ik heb mij laten vertellen, dat de turfschepen die met turf voeren naar Groningen, dat een aantal van die schepen terug voeren met drap uit de stad. In de middeleeuwen, toen er nog varkens en ossen e.d in de straten van Groningen liepen lag er genoeg mest en ander drap in de straten. Die drap/drek werd gebruikt om van de lege turfwingebieden landbouwgrond te maken. In het begin leverde Groningen dit allemaal gratis, maar al snel hadden ze door, dat ze er geld aan konden verdienen en de schippers verdienden er ook aan. Ook alles uit de schijthuizen, strontkarren en kakstoelen werd verscheept naar de veenkoloniën waar men het stadsvuil met succes over hun grond strooiden. 

De grond die geen landbouwgrond wist te worden of te blijven werd eerts weidegrond, maar als dat ook ongeschikt werd voor vee, omdat de grond te nat bleek te zijn of te worden, werden er dijken aangelegd en het overtollige water werd afgevoerd mede dankzij windmolens (dat dus na 1400), zodat het water omhoog gepompt kon worden naar de zogenaamde boezems. De veengebieden die nog over zijn, worden tegenwoordig (net zoals in de middeleeuwen) vooral als weide- of hooiland gebruikt, omdat ze te vochtig zijn voor ander gebruik. Waar de grond uiteindelijk wel succesvol in bleek te zijn, was voor de aardappelteelt. En daarna duurde het niet lang meer, tot schippers hun schepen vol zouden laden met aardappels. Deze werden vervoerd naar Holland en Duitsland. En dan te bedenken, dat men voor 1800 nog angst had voor deze 'duivelsknol'. 

Zoals ik al eerder in dit stuk schreef, gebruiken we geen turf meer om te stoken in ons deel van de wereld. In Baltische statten wordt er nog steeds turf gestoken. Je kan zelfs tuinturf kopen. Het is echter beter om bast en houtvezels voor je tuin te gebruiken voor het zelfde effect als waar je turf voor gebruikt. Waardevolle natuurgebieden worden vernietigd door vervening (mede daarom is het in ons land in 1992 gestaakt) en vogels als wulpen en velen insecten hebben turf nodig, niet wij. 


Bronnen: wikipedia, www.veenpark.nl, Ellert en Brammert openluchtmuseum, 
Geologie van nederland, Veenkoloniaalmuseum,
natuurmonumenten en het Noordelijk Scheepvaartmuseum.

Hoe het leven van een turfsteker was, hoe ze leefden, werkten en woonden volgt nog een blogje over. 

vrijdag 29 juli 2016

Dinoland

Gister zijn we, door een tip van een collega, naar Dinoland geweest.
Ik denk, dat het echt wat is voor kinderen onder de 10 jaar. 
Deze Dino staat bij de entree en in het water als je binnen bent.
Tyrannosaurus
Betekenis van de naam: 'Tiran-Sauriër'
In zijn bek had de Tyrannosaurus 58 scherpe tanden 
met kleine karteltjes. Daarmee kon hij grote stukken vlees
uit zijn prooi scheuren. Maar hij kon zijn bek ook ver openen,
om grote stukken vlees in één keer te verslinden. 
Pterosaurus
Betekenis van de naam: 'Vleugelsauriër'
Ze konden vliegen dankzij hun vlieghuid. Die spande zich
tussen hun sterk verlengde vierde vinger en hun lichaam. 
Ptesosaurus was geen dino, maar wel (verre) familie
van ze. Anders dan dino's waren zij bedekt met haar en warmbloedig.

Er stonden ook andere borden in Dinoland, zoals over tijdperken, bijv. 'Het krijt'
De temperaturen in het krijt-tijdperk waren zo hoog, dat zelfs
op de polen er geen ijs was. Daardoor was de zeespiegel hoger, dan hij
tegenwoordig is. Gek hè, maar ik kan me niet heugen, dat 
ze dat op school hebben verteld. 
Zelfs in de speeltuin waren er dino's 
Leuk om al die diverse dino's te zien.
Gelijk aan het begin was deze speeltuin, mijn zoon rende er 
gelijk op af :-) 
Er kon gespeeld worden in een helicopter
Een vliegtuig die in verbinding staat met een klimrek
en glijbaan. Wat onwijs leuk gedaan allemaal
Ik werd bijna geplet door een reusachtige Dino.
Echt reusachtig :-) 
Er was een enorm grote spin, waarop de kinderen op de poten
konden fietsen. Deze reuzenspin leefde in het Carboon tijdperk
in Argentinië. Men heeft altijd gedacht dat het een reuzenspin was.
Het lichaam had een lengte van 34 cm en de poten hadden een lengte
van ongeveer een halve meter. Lange tijd werd deze spin, de 
Megarachne, beschouwd als de grootste spin ooit, maar
onlangs is vastgesteld dat het een soort zeeschorpioen was. 

Er was ook een binnenspeeltuin en daar stonden zulke leuke
muurschilderingen op de muren. 
Het maakt de ruimte zo leuk en gezellig (mijn mening) 
De wc's staan aangegeven met een zeer schattige
nodig moetende dino:-) 
Het was het het treintripje waard. In de trein kon ik heerlijk 
verder lezen in een dik boek en mijn zoon vermaakte zich
met een spelletje op de tablet. 
Ik had nog getwijfeld, of hij het wel echt leuk had gevonden,
omdat hij na 3,5 uur weer terug naar het station wilde.
Maar toen hij 's avonds op bed ging vertelde hij me, dat hij
het een heel leuke dag heeft gevonden. 

Overige foto's van Dinoland heb ik op mijn Flickr-pagina gezet

donderdag 21 juli 2016

Wortelmouse

Wortelmousse

Laatst proefde ik van een collega wortelmousse. Ik vond het heel lekker en het is natuurlijk gezond. Laatst kreeg ik het recept die ik ietsjes aanpaste, omdat ik geen losse winterpenen kon nemen, maar wel een zak van 1 kilogram. In het recept hoort eigenlijk een uitgeperste gember, maar ik gebruik in de keuken altijd gemberpasta.

Benodigheden:

1 kilo winterpeen
flinke theelepel gemberpasta 
200 ml kokosmelk
2 tl kurkuma
2tl gemalen koriander
1 kleine/normale rode peper fijn gesneden 
4 eetlepels sesamzaad

Bereiding: 

Maak de winterpeen schoon en in grove stukken snijden. Kook de winterpeen en laat deze garen. Na het afgieten de kokosmelk en overige ingrediënten toevoegen. Ik heb de staafmixer gebruikt om de peen en de rest tot een mousse te pureren. Nog even op het vuur warm maken.

De Wortelmousse is zowel koud als warm lekker. Als salade, broodbeleg of op komkommer (zie onderste foto)

Het blijft 5dgn goed in de koelkast.

Komkommer met wortelmousse




zaterdag 2 juli 2016

Delfsail 2016


Dit is de Tweede Delfsail die ik meemaak. 
Die van 2009 was eentje met een verdrietige sluier 
erover heen. De overgrootvader van mijn zoontje overleed toen.

En tevens was het gezelschap dit jaar veel beter :-). 
C & ik hebben enorm genoten. 
Vanmorgen namen we de trein naar Delfzijl,
na een rustige opstart van de dag.
En we hadden het in eerste instantie getroffen met het
weer en het was nog niet zo heel druk.
Op deze foto is goed te zien, wat voor weer het was.
Het was fris, met af en toe prachtige luchten.
En af en toe donkere regenwolken en moesten we 
even ergens aan boord schuilen voor de regen. 
In de stoep van Delfzijl zit een 'strandloper' als je die
volgt kom je bij het strand. 
Ik ben er niet heen gelopen, maar bij mijn weten is 
het strand van Delfzijl ieniemini. 
 Hobbyshop Katootje in de Waterstraat.
Nao Victoria,
een 16e eeuwse replica uit Spanje.
De replica Nao Victoria en daarachter de replica
van de Hanze Kogge, die laatste heb ik in 2009 gezien
toen we in Groningen 'Van kogge tot Coaster' hadden. 
De foto's van dat blog moet ik even opnieuw plaatsen,
ontdek ik net. 
Ook de bemanning was in de stijl van die tijd.
De kleding is met zorg gemaakt, lijkt mij zo. 
Het achtersteven/spiegel van Statenjacht 'Utrecht'
Dit schip heb ik al eens mogen fotograferen vorig jaar 
mei in Amsterdam. De lucht betrok, toen we er nu langs liepen vandaag
en we hoorde onweer gerommel in de verte. 
We hebben hier dus even aan boord geschuild.
En velen met ons.
Ik ben gek op boegbeelden, maar deze keer
zag je die weinig. Ik heb er maar 2 kunnen vinden.
Eentje had ik al eens in Amsterdam op de foto gezet.
Dit boegbeeld is van de Christian Radich
Mijn zoon riep maar dat dit de pakjesboot is van Sinterklaas.
Het is 'De Hydrograaf' een klassieke salonboot, voormalig
stoomschip uit 1910. 
Ik ben op de website gaan snuffelen en het is inderdaad

Verder was er voor de kinderen een mini Kermis,
die schreeuwend duur was. Wij zijn mogelijk
verwend in Groningen, want bij ons zijn de atracties
voordeliger. 
We zagen een touwslager, die hier net zoals dat vroeger
gebeurde, in de buitenlucht zijn touw draait. 
Deze lieve 'zeehond' liep naar ons toe, mijn zoon
wilde er niets van weten. Ik kreeg een knuffel.
Deze 'zeehond' is van het zeehondencentrum,
voorheen bekend onder de naam zeehondencrèche. 
Toen we dit zagen, waren we blij dat we bijtijds
van huis waren gegaan en de drukte voor waren.
Deze vervoersmiddelen doen me denken aan een
film, die ik ooit gezien heb. Geen idee wat het is,
maar even later zagen we ze langs rijden.
Klik op de foto voor het filmpje.

Voor overige foto's die ik met Delfsail gemaakt heb: 

Jeanne d'Arc

Op 21 februari 1431 begon in Rouen het proces tegen de Franse heldin Jeanne d'Arc. Na haar gevangenneming door de Bourgondiërs en uitlev...